Cilt 3, Sayı 7, Sayfalar 87 - 99 2017-04-30

TÜRKİYE’DE OYUN SOKAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME: ANKARA VE İSTANBUL ÖRNEKLERİ

İsmihan Artan [1] , Fatma Alisinanoğlu [2] , Şuheda Bozkurt Yükçü [3] , A. Elif Işık Uslu [4] , Ezgi İbiş [5] , Dicle Akay [6]

138 177

Abstract

An Examination of Play Streets in Turkey: Sample of Ankara and Istanbul

Play that related to all developmental areas and stages of human life takes and important place in children’s life and is an occupation that children play every time and everywhere. Street is a place that children can reach easily. However it is neglected that streets should be arranged properly to children’s use. Streets are not taken place in children’s life. For some reasons such as traffic and safety, parents are concerned about their children playing on the street. Thus concept of “play street” has gained importance in order that children can play in naturel environment and the street that is near their home. When the play streets that offer to children natural playing environment are arranged properly, both all developmental areas of children are supported and the worries of parents about their children playing on the street are decreased. Accordingly, the aim of the research is to examine the play street in Ankara and İstanbul in terms of environment, materials, content, accessibility and cleanliness. The research design is “holistic multiple-case design” which is one of the case study designs; as for the sample of research is 10 play streets which was selected by purposive sampling method in Ankara and İstanbul. As a data collection tool was used to “Play Street Checklist” that is created by researchers. The data are analyzed with content analysis according to predetermined themes in the checklist. Results indicated that the play streets in İstanbul and Ankara are different from each other with regard to approach. The play streets in Ankara are mostly towards preschool children and predominantly are had materials while others in İstanbul are rich in terms of playground (spielplatzs, bowling and chess area etc.) towards all aged. Besides, the materials in the play streets in Ankara are not checked and repaired regularly. The play materials related the playgrounds (chess man etc.) do not exist always in the play streets in İstanbul. Unlike İstanbul, there is no a special activity to increase the use of the play streets in Ankara and these play streets are left to children's own choice only. When the play streets are examined in terms of the most important factor of security theme, results indicated that 7 of the 8 play streets in Ankara are open to traffic but there are warning signs for security. However the play streets in İstanbul are closed to traffic and equippped with security cameras. As a result, the fact that attempts to concept of play street in Ankara and İstanbul which are Turkey’s biggest cities has been regarded as an important improvement for Turkey. However increasing the qualities and the number of the play streets throughout Turkey will provide that children will gain maximum benefit from these play streets.

Keywords: Play, Play Street, Playgrounds

Özet

Tüm gelişim alanlarıyla ve yaşamın tüm dönemleriyle ilgili oldukça önemli bir kavram olan oyun, çocuğun hayatında çok önemli bir yer tutar ve çocuğun her zaman ve her türlü mekanda yapabileceği bir uğraştır. Çocukların oyun oynamak için en rahat ulaşabileceği yer ise sokaktır. Günümüzde sokaklar, çocuğun hayatında yeterince yer bulamamaktadır. Trafik ve güvenlik gibi sebeplerden dolayı ebeveynler, çocuklarının sokakta oynaması konusunda endişe duymaktadır. Bu nedenle çocukların oyunu doğal ortamlarda ve evlerinin yakınındaki sokaklarda oynayabilmeleri için “oyun sokağı” kavramı önem kazanmıştır. Bir sokağın ya da caddenin, bir takım kurallar dâhilinde çocukların kullanımı için ayrılmasıyla oluşan oyun sokakları, bazı özelliklere sahiptir. Çocuklara doğal bir oyun ortamı sunan oyun sokakları uygun şekilde düzenlendiği takdirde, hem çocukların tüm gelişim alanlarını destekleyecek hem de ebeveynlerin çocukların sokakta oynamalarına ilişkin endişeleri azalacaktır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı; Ankara ve İstanbul illerinde bulunan oyun sokaklarının çevre, materyal, içerik, ulaşılabilirlik ve temizlik açısından incelenmesidir. Araştırmanın deseni, durum çalışması desenlerinden biri olan  “bütüncül çoklu durum deseni”; örneklemi ise amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen İstanbul ve Ankara illerinde bulunan 10 oyun sokağıdır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan “Oyun Sokağı Kontrol Listesi” kullanılmıştır. Veriler,  kontrol listesinde önceden belirlenmiş olan temalar doğrultusunda içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, İstanbul ve Ankara’da bulunan oyun sokaklarının yaklaşım olarak birbirinden farklı olduğu görülmüştür. Ankara’daki oyun sokakları daha çok okul öncesi dönemine yönelik ve materyal ağırlıklı iken, İstanbul’daki oyun sokakları, tüm yaş gruplarına yönelik farklı oyun alanları (oyun parkı, bowling, satranç alanı vb.) bakımından zengindir. Bunun yanı sıra Ankara’daki oyun sokaklarında bulunan materyallerin, bakımı ve onarımı düzenli olarak yapılmazken İstanbul’da bulunan oyun sokaklarında, var olan oyun alanları ile ilişkili olan satranç taşları vb. oyun materyalleri devamlı olarak oyun sokağında bulunmamaktadır. Güvenlik temasına ilişkin en önemli faktör olan trafik açısından oyun sokakları incelendiğinde ise Ankara’da bulunan 8 oyun sokağından 7’sinin trafiğe açık olduğu ancak güvenliğin uyarı levhaları ile sağlanmaya çalışıldığı; İstanbul’da bulunan 2 oyun sokağı ise trafiğe kapalı olup güvenlik kameraları ile donatıldığı görülmüştür. Sonuç olarak, Türkiye’nin en büyük illerinde oyun sokağı kavramına yönelik adımların atılmış olması, Türkiye açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilmektedir. Ancak var olan oyun sokaklarının niteliklerinin ve Türkiye genelinde sayılarının arttırılması,  çocukların oyun sokaklarından maksimum düzeyde faydalanmalarını sağlayacaktır. 

Keywords: Play,Play Street,Playgrounds,Anahtar Kelimeler: Oyun,Oyun Sokağı,Oyun Alanları
  • Açık, Y., Gülbayrak, C., & Turaci çelik, G. (2004). Investigation of the level of safety and appropriateness of playgrounds in Elazığ city in Turkey. International journal of environmental health research, 14(1), 75-82. Aksoy, Y. (2011). Çocuk oyun alanları üzerine bir araştırma İstanbul, Isparta, Eskişehir, Erzurum, Kayseri, Ankara, Zonguldak ve Trabzon illeri örneği. İstanbul Aydın Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 3(6), 82-106. Altınçekiç, H., & Sarı, Y. (2005). Bartın kenti çocuk oyun alanlarının irdelenmesi. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University (JFFIU), 55(1), 33-46. Application conditions for the closure of roads for the purpose of children playing out (t.y.). Erişim tarihi: 20.10.2016, http://www.haringey.gov.uk/sites/haringeygovuk/files/appendix_1_play_streets_condition_of_application_.pdf Bayhan P. & Artan, İ. (2009). Çocuk gelişimi ve eğitimi. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları. Bulut, Z., & Kılıçaslan, Ç. (2009). Çocuğa özgüven kazandırmada önemli bir ilke; çocuk oyun alanlarında güvenlik. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 10(1), 78-85. Croydon play streets: A step-by-step guide to organising a play street in your area (2016). Erişim tarihi: 20.10.2016, https://www.croydon.gov.uk/sites/default/files/articles/downloads/Croydon%20Play%20Streets%20guide%202016_0.pdf Duman, G., & Koçak, N. (2013). Çocuk oyun alanlarının biçimsel özellikleri açısından değerlendirilmesi (Konya İli Örneği). Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1). Durualp, E. ve Aral, N. (2015). Oyunun türleri ve gelişimi. A. B. Aksoy (Ed.) Okul öncesi eğitimde oyun (s.s. 232) (2. Baskı). Ankara: Hedef Yayıncılık. Gören, A. (2016). Oyun sokağını iptal etti. Sabah Gazetesi. Erişim tarihi: 29.12.16. http://www.sabah.com.tr/ankara-baskent/2016/11/12/oyun-sokagini-iptal-etti Kirazoğlu, F. S. (2012). Fiziksel çevre-çocuk ilişkileri, açık oyun mekanları ve çocuk dostu çevre kriterleri üzerine bir değerlendirme; Bakırköy ve Beylikdüzü örnekleri (Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Lacey, L. (2007). Street play: A literature review. Erişim tarihi: 20.10.2016. http://www.playday.org.uk/wp-content/uploads/2015/11/street_play_literature_review.pdf Leeds city council play street guidance and requirements (t.y.). Erişim tarihi: 20.10.2016, http://www.leeds.gov.uk/docs/Playstreet%20Guidance.pdf London Play (2014). A guide to play streets (2014). Erişim tarihi: 25.11.2016, http://www.londonplay.org.uk/resources/0000/1705/Play_Street_Guide_web.pdf London Play (t.y.). Play streets timeline. Erişim tarihi: 06.09.2016 http://www.londonplay.org.uk/resources/0000/2363/Play_Street_TIMELINE.pdf Mott, A., Rolfe, K., James, R., Evans, R., Kemp, A., Dunstan, F. & Sibert, J. (1997). Safety of surfaces and equipment for children in playgrounds. The Lancet, 349(9069), 1874-1876. Önal, S. (2015). “Çocuk oyun alanlarının tasarım açısından antropolojik perspektifle değerlendirilmesi”, 4. Biyolojik Antropoloji Sempozyumu, 26-28 Ekim 2015, Ankara. Özgüç, İ. M. (1998). Oyun bahçelerinde tasarım ilkeleri. Peyzaj Mimarlığı Dergisi. TMMOB Peyzaj Mimarları Odası İstanbul Şubesi, 5(15-16). Özgüner, H., & Şahin, C. (2009). Isparta kent merkezindeki çocuk oyun alanlarının mevcut durumu ve çocukların bu alanlara karşı davranış biçimleri. Turkish Journal of Forestry| Türkiye Ormancılık Dergisi, 1, 129-143. Özservet, Y.Ç. (2015). “Geleneksel Çocuk Oyunları İçin Sokak Temelli Geleneksel Oyun Alanlarının Yeniden Keşfi”, I. Uluslararası Türk Dünyası Çocuk Oyun ve Oyuncakları Kurultayı Tam Metin Bildiri Kitabı İçinde, 14-17 Mayıs 2015, Pegem Akademi, Eskişehir 2015, s.264-269 Playing Out (2014). How to organise playing out sessions on your street - a step-by-step manual. Erişim tarihi: 20.11.2016, http://playingout.net/wp-content/uploads/2014/01/Playing-Out-manual-Feb-2015-reduced-size.pdf Playing Out (t.y.). Frequently askes questions. Erişim tarihi: 20.10.2016, https://www.croydon.gov.uk/sites/default/files/articles/downloads/playstreets-faq.pdf Ridgers, N. D., Stratton, G., Fairclough, S. J., & Twisk, J. W. (2007). Long-term effects of a playground markings and physical structures on children's recess physical activity levels. Preventive medicine, 44(5), 393-397. Robitaille, Y., Laforest, S., Lesage, D., Dorval, D. (2000). Search for a simple means of ıdentify dangerous surfaces under playground equipment. Journal of Safety Research. c.31, s.25-38. Şişman, E. E., & Özyavuz, M. (2010). Çocuk oyun alanlarının dağılımı ve kullanım yeterliliği: Tekirdağ örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 7(1), 13-22. Şişman, E. E., Erdinç, L., & Özyavuz, M. (2010). The evaluation of the playgrounds in respect of child safety: Tekirdağ (Turkey). Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 7(2), 141-150. Tuğrul, B. (2015). Oyunun gücü. A. B. Aksoy (Ed.) Okul öncesi eğitimde oyun (s.s. 213) (2. Baskı). Ankara: Hedef Yayıncılık. Türkan, E. E. (2010). Balıkesir kenti çocuk oyun alanlarının irdelenmesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. US Consumer Product Safety Commission. (2010). Public playground safety handbook. Government Printing Office. Useful documents for organising a play street in Croydon (2016). Erişim tarihi: 20.10.2016, https://www.croydon.gov.uk/sites/default/files/articles/downloads/Useful%20Documents%20for%20a%20Play%20Streets%20guide%20Mar%202016_0.docx Uysal, A. B. (2015). Çocuk oyun alanlarının geliştirilmesinde bir yerel katılım deneyimi. Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi E-Dergisi-Megaron, 10(3). Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık Yılmaz, S., & Bulut, Z. (2003). Kentsel mekanlarda çocuk oyun alanlarının yeri ve önemi: Erzurum örneği. Milli Eğitim Dergisi, 158. Erişim tarihi: 20.10.2016, http://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/158/yilmaz.htm. Yılmaz, S., & Bulut, Z. 2007. Analysis of user’s characteristics of three different playgrounds in districts with different socio-economical conditions. Building and environment, 42, 3455-3460.
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: İsmihan Artan
E-posta: ismihan@hacettepe.edu.tr
Ülke: Turkey


Yazar: Fatma Alisinanoğlu
E-posta: fatmaalisinanoglu@aydin.edu.tr
Ülke: Turkey


Yazar: Şuheda Bozkurt Yükçü
E-posta: suhedabozkurt@hacettepe.edu.tr
Ülke: Turkey


Yazar: A. Elif Işık Uslu
E-posta: aelifisik@hacettepe.edu.tr
Ülke: Turkey


Yazar: Ezgi İbiş
E-posta: ezgiibis@hotmail.com
Ülke: Turkey


Yazar: Dicle Akay
E-posta: dicleakay91@gmail.com
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { ijaedu309806, journal = {International E-Journal of Advances in Education}, issn = {}, address = {OCERINT International Organization Center of Academic Research}, year = {2017}, volume = {3}, pages = {87 - 99}, doi = {10.18768/ijaedu.309806}, title = {TÜRKİYE’DE OYUN SOKAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME: ANKARA VE İSTANBUL ÖRNEKLERİ}, language = {en}, key = {cite}, author = {Bozkurt Yükçü, Şuheda and Artan, İsmihan and Alisinanoğlu, Fatma and İbiş, Ezgi and Akay, Dicle and Işık Uslu, A. Elif} }
APA Artan, İ , Alisinanoğlu, F , Bozkurt Yükçü, Ş , Işık Uslu, A , İbiş, E , Akay, D . (2017). TÜRKİYE’DE OYUN SOKAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME: ANKARA VE İSTANBUL ÖRNEKLERİ. International E-Journal of Advances in Education, 3 (7), 87-99. DOI: 10.18768/ijaedu.309806
MLA Artan, İ , Alisinanoğlu, F , Bozkurt Yükçü, Ş , Işık Uslu, A , İbiş, E , Akay, D . "TÜRKİYE’DE OYUN SOKAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME: ANKARA VE İSTANBUL ÖRNEKLERİ". International E-Journal of Advances in Education 3 (2017): 87-99 <http://ijaedu.ocerintjournals.org/issue/28950/309806>
Chicago Artan, İ , Alisinanoğlu, F , Bozkurt Yükçü, Ş , Işık Uslu, A , İbiş, E , Akay, D . "TÜRKİYE’DE OYUN SOKAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME: ANKARA VE İSTANBUL ÖRNEKLERİ". International E-Journal of Advances in Education 3 (2017): 87-99
RIS TY - JOUR T1 - TÜRKİYE’DE OYUN SOKAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME: ANKARA VE İSTANBUL ÖRNEKLERİ AU - İsmihan Artan , Fatma Alisinanoğlu , Şuheda Bozkurt Yükçü , A. Elif Işık Uslu , Ezgi İbiş , Dicle Akay Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.18768/ijaedu.309806 DO - 10.18768/ijaedu.309806 T2 - International E-Journal of Advances in Education JF - Journal JO - JOR SP - 87 EP - 99 VL - 3 IS - 7 SN - -2411-1821 M3 - doi: 10.18768/ijaedu.309806 UR - http://dx.doi.org/10.18768/ijaedu.309806 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 International E-Journal of Advances in Education TÜRKİYE’DE OYUN SOKAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME: ANKARA VE İSTANBUL ÖRNEKLERİ %A İsmihan Artan , Fatma Alisinanoğlu , Şuheda Bozkurt Yükçü , A. Elif Işık Uslu , Ezgi İbiş , Dicle Akay %T TÜRKİYE’DE OYUN SOKAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME: ANKARA VE İSTANBUL ÖRNEKLERİ %D 2017 %J International E-Journal of Advances in Education %P -2411-1821 %V 3 %N 7 %R doi: 10.18768/ijaedu.309806 %U 10.18768/ijaedu.309806